Энэхүү бодлогын гол зорилго нь дотоодын олборлолтыг нэмэгдүүлэх, боловсруулах хүчин чадлыг хөгжүүлэх, батлан хамгаалах болон стратегийн үйлдвэрлэлийн түүхий эдийн нийлүүлэлтийг илүү найдвартай болгох явдал юм.
АНУ-ын хувьд критикал ашигт малтмалын асуудал сүүлийн жилүүдэд зөвхөн эдийн засгийн бус үндэсний аюулгүй байдлын асуудал болж хувирсан. Батлан хамгаалах үйлдвэрлэл, цахилгаан автомашин, батарей, сэргээгдэх эрчим хүч, цахилгаан сүлжээ болон өндөр технологийн үйлдвэрлэлд ашиглагддаг түүхий эдийн нийлүүлэлт тасалдах нь үйлдвэрлэлийн томоохон эрсдэл дагуулдаг.
Иймээс Вашингтон дотоодын олборлолт болон боловсруулах үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ холбоотон орнуудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх бодлого хэрэгжүүлж байна. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын захиргаа уул уурхайн салбарын удирдлагуудтай уулзаж, стратегийн түүхий эдийн нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх асуудлыг хэлэлцсэн бөгөөд үүний хүрээнд шинэ хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд гарч байна. Reuters агентлагийн мэдээлснээр Засгийн газрын төлөвлөгөө нь критикал ашигт малтмал болон батарейн төслүүдэд чиглэж байгаа юм.
Энэ бодлогын цаана Хятадын боловсруулах үйлдвэрлэлд төвлөрсөн дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээг төрөлжүүлэх зорилго бий. Критикал ашигт малтмалын хувьд олборлолтоос гадна баяжуулах, боловсруулах, цэвэршүүлэх болон эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх шат чухал. Аль нэг улс зөвхөн уурхайн олборлолтыг нэмэгдүүлээд боловсруулах хүчин чадалгүй бол стратегийн нийлүүлэлтийн хараат байдлаа бүрэн бууруулах боломжгүй.
АНУ-ын шинэ хөрөнгө оруулалтын бодлого нь энэ асуудлыг бүхэлд нь шийдэхийг зорьж байна. Уул уурхайн төслийг дангаар нь санхүүжүүлэхээс гадна батарей болон бусад үйлдвэрлэлийн түүхий эдийн сүлжээг дотооддоо бий болгох шаардлага тавигдаж байна. Энэ нь уул уурхайн компаниудад шинэ зах зээл, урт хугацааны худалдан авагчтай болох боломжийг нэмэгдүүлж байгаа боловч төслийн эдийн засгийн үр ашиг, байгаль орчны стандарт болон үйлдвэрлэлийн зардлын асуудлыг зэрэг авч үзэх шаардлага хэвээр байна.
АНУ-ын энэхүү алхам дэлхийн уул уурхайн хөрөнгө оруулалтын чиглэлийг өөрчлөх боломжтой. Хэрэв төрөөс стратегийн ач холбогдол бүхий төслүүдэд шууд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж эхэлбэл хувийн хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн үнэлгээ өөрчлөгдөж, өмнө нь эдийн засгийн хувьд хангалттай сонирхол татдаггүй байсан зарим төслүүд санхүүжилт авах боломжтой болно.
Энэ нь Австрали, Канад, Африк болон Латин Америкийн критикал ашигт малтмалын төслүүдэд ч шинэ боломж бий болгож байна. АНУ өөрийн нутаг дэвсгэрээс гадна холбоотон болон түнш улсуудаас түүхий эдийн тогтвортой эх үүсвэр бий болгох сонирхолтой байгаа тул уул уурхайн компаниудын хувьд урт хугацааны нийлүүлэлтийн гэрээ байгуулах боломж нэмэгдэж байна.
Монгол Улсын хувьд АНУ-ын критикал ашигт малтмалын бодлого нь анхаарах ёстой шинэ зах зээлийн боломжуудын нэг юм. Монголд зэсээс гадна уран, газрын ховор элемент, жонш болон бусад стратегийн ач холбогдолтой ашигт малтмалын нөөц бий. Гэхдээ нөөцтэй байх нь дангаараа олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд орох баталгаа биш.
Хайгуулын мэдээллийн чанар, ордын эдийн засгийн үр ашиг, дэд бүтэц, эрчим хүч, тээвэр логистик, хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн орчин болон боловсруулах үйлдвэрлэлийн боломж зэрэг олон хүчин зүйл зэрэгцэн тавигдана. Ялангуяа стратегийн түүхий эдийн зах зээлд худалдан авагч улс орнууд нийлүүлэлтийн найдвартай байдал, улс төрийн тогтвортой байдал болон урт хугацааны гэрээний хэрэгжилтийг чухалчилдаг.
АНУ-ын $3 тэрбумын хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө нь дэлхийн критикал ашигт малтмалын төлөөх өрсөлдөөн шинэ шатанд орсныг харуулж байна. Өмнө нь уул уурхайн төслүүдийн өрсөлдөх чадварыг голчлон үнэ, нөөц, олборлолтын өртгөөр хэмждэг байсан бол одоо стратегийн ач холбогдол, нийлүүлэлтийн аюулгүй байдал, геополитикийн эрсдэл, боловсруулах хүчин чадал зэрэг хүчин зүйлсийн жин нэмэгдэж байна.
Цаашид улс орнуудын критикал ашигт малтмалын бодлого улам идэвхжихийн хэрээр зэс, кобальт, газрын ховор элемент, литий, вольфрам зэрэг түүхий эдийн төслүүдэд төрийн оролцоо нэмэгдэх төлөвтэй. Энэ өөрчлөлт нь Монгол Улсад өөрийн стратегийн ашигт малтмалын нөөцийг зөв тодорхойлж, зөвхөн олборлох бус боловсруулах болон олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд байр сууриа эзлэх урт хугацааны бодлого боловсруулах шаардлагыг улам нэмэгдүүлж байна.
