Нэг талаас АНУ-ын үйлдвэрлэлийн салбар эрчимтэй өсөж, технологийн хөрөнгө оруулалт болон шинэ захиалга нэмэгдэж байгаа бол нөгөө талаас Хятад болон Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн өсөлт саарч, Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээ болон эрчим хүчний зардалд дарамт үзүүлж байна. Reuters агентлагийн наймдугаар сарын 3-ны мэдээллүүд дэлхийн үйлдвэрлэлийн салбарын өсөлт жигд бус байгааг харууллаа.
Хятадын үйлдвэрлэлийн салбарын идэвхжил долдугаар сард дөрвөн сарын хамгийн сул түвшинд хүрсэн байна. RatingDog-ийн Хятадын үйлдвэрлэлийн PMI зургадугаар сарын 51.7 нэгжээс долдугаар сард 50.9 нэгж болж буурчээ. Хэдийгээр индекс 50 нэгжийн өсөлтийн босгоос дээш хэвээр байгаа боловч шинэ захиалга болон үйлдвэрлэлийн өсөлтийн хурд саарсан байна. Экспортын захиалга тодорхой хэмжээгээр сэргэсний зэрэгцээ дотоодын эрэлт сул хэвээр байгаа нь Хятадын үйлдвэрлэгчдийн хувьд гол асуудал болж байна.
Хятадын эдийн засаг дэлхийн үйлдвэрлэл, худалдаа болон түүхий эдийн эрэлтийн хамгийн том хөдөлгөгчдийн нэг учраас тус улсын үйлдвэрлэлийн өсөлт саарах нь уул уурхай, эрчим хүч болон тээврийн зах зээлд нөлөөлөх боломжтой. Ялангуяа зэс, төмрийн хүдэр, нүүрс зэрэг үйлдвэрлэлийн түүхий эдийн эрэлт Хятадын барилга, үйлдвэрлэл, дэд бүтцийн салбарын идэвхжилтэй нягт холбоотой.
Reuters-ийн мэдээллээр Хятадын хоёрдугаар улирлын ДНБ-ий өсөлт 4.3 хувь болж, гурван жил гаруйн хугацаанд байгаагүй сул түвшинд хүрсэн байна. Энэ нь Бээжингийн тавьсан жилийн 4.5-5 хувийн зорилтот хүрээний доод талаас ч доогуур үзүүлэлт болж байна. Засгийн газар урьдчилан батлагдсан дэд бүтцийн төслүүдийн санхүүжилтийг нэмэгдүүлэх замаар эдийн засгийн идэвхжлийг дэмжихээр төлөвлөж байгаа ч том хэмжээний шинэ өдөөлтийн багц хэрэгжүүлэх хүлээлт одоогоор бага байна.
Евро бүсийн үйлдвэрлэлийн салбарын нөхцөл байдал харьцангуй эерэг харагдсан ч өсөлтийн чанарт тодорхой эргэлзээ байна. S&P Global-ийн үйлдвэрлэлийн PMI долдугаар сард 51.9 нэгж болж, дөрвөн жил хагасын хугацаанд байгаагүй өндөр үйлдвэрлэлийн өсөлтийг харуулжээ. Гэвч энэ өсөлт нь шинэ захиалгын нэмэгдлээс илүү өмнө хуримтлагдсан захиалгуудыг үйлдвэрлэж дуусгасантай холбоотой байв. Шинэ захиалга болон экспортын эрэлт сул хэвээр байгаа нь Европын үйлдвэрлэлийн салбарын сэргэлт эмзэг байгааг харуулж байна.
Европын эдийн засагт эрчим хүчний үнэ мөн чухал асуудал хэвээр байна. Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн дэлхийн эрчим хүчний тээвэрлэлтийн маршрутад тодорхойгүй байдал бий болгосон бөгөөд энэ нь үйлдвэрүүдийн эрчим хүчний зардлыг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй. Үүний зэрэгцээ евро бүсийн инфляц долдугаар сард 2.9 хувь хүрсэн нь Европын Төв банкны мөнгөний бодлогын дарамтыг нэмэгдүүлж байна.
Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн салбар ч эрэлт сулрах дарамттай байна. Reuters-ийн мэдээлснээр Энэтхэгийн аж үйлдвэрийн өсөлт долдугаар сард бараг таван жилийн хамгийн сул түвшинд хүрсэн байна. Энэ нь дэлхийн үйлдвэрлэлийн салбарын сэргэлт улс орон бүрт адил хэмжээгээр явагдахгүй байгааг харуулж байна.
Харин Японы үйлдвэрлэлийн салбар илүү хүчтэй үзүүлэлт үзүүлжээ. Тус улсын үйлдвэрийн өсөлт 12 гаруй жилийн хугацаанд байгаагүй өндөр түвшинд хүрсэн бөгөөд үүнд хиймэл оюун ухаантай холбоотой өндөр технологийн эрэлт нөлөөлсөн байна. Энэ нь AI-ийн хөрөнгө оруулалт дэлхийн үйлдвэрлэлийн салбарт шинэ эрэлтийн төв үүсгэж байгааг харуулж байна.
АНУ-ын нөхцөл байдал үүнээс өөр байна. Долдугаар сард тус улсын үйлдвэрлэлийн PMI 55.6 нэгжид хүрч, дөрвөн жил гаруйн хугацаанд байгаагүй өндөр түвшинд хүрсэн байна. Шинэ захиалга, экспортын захиалга болон ажил эрхлэлт өссөн нь АНУ-ын эдийн засагт үйлдвэрлэлийн салбарын эерэг нөлөө үргэлжилж байгааг харуулж байна.
Дэлхийн эдийн засгийн гол эрсдэл нь эдгээр ялгаатай хандлагууд зэрэгцэн үргэлжилж байгаа явдал юм. АНУ-ын AI болон хөрөнгө оруулалтын эрэлт дэлхийн тодорхой үйлдвэрлэлийн салбаруудыг дэмжиж байгаа ч Хятадын дотоодын эрэлт сулрах, Европын шинэ захиалга буурах, Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн өсөлт саарах зэрэг хүчин зүйл дэлхийн худалдааны өсөлтийг хязгаарлаж болзошгүй.
Энэ нөхцөлд түүхий эдийн зах зээлд ч ялгаатай нөлөө үүсэж байна. AI-ийн дата төв болон цахилгаан сүлжээний хөрөнгө оруулалт зэс зэрэг металлын урт хугацааны эрэлтийг дэмжих боломжтой боловч Хятадын үйлдвэрлэлийн идэвхжил саарах нь богино хугацаанд төмрийн хүдэр, нүүрс болон бусад үйлдвэрийн түүхий эдийн эрэлтэд дарамт үзүүлэх эрсдэлтэй.
Иймээс наймдугаар сарын эхний өдрүүдийн эдийн засгийн мэдээллээс харахад дэлхийн эдийн засаг бүхэлдээ огцом агшиж байгаа дүр зураг хараахан бүрдээгүй ч өсөлтийн хөдөлгүүрүүд хоорондоо эрс ялгаатай болж байна. АНУ-д технологийн хөрөнгө оруулалт үйлдвэрлэлийг дэмжиж байгаа бол Хятадад дотоодын эрэлт сул байгаа нь өсөлтийг сааруулж байна. Европт үйлдвэрлэлийн тоон үзүүлэлт сайжирсан ч шинэ эрэлт сул хэвээр байна. Эрчим хүчний үнэ, геополитикийн эрсдэл болон мөнгөний бодлого цаашдын өсөлтийн гол тодорхойлогч хүчин зүйл хэвээр байх төлөвтэй байна.
